مسجد جامع ساوه در عصر های متفاوت بوسیله هنرمندان اهل ایران تزئین مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد و تجدید بنا گردیده، اثری از بنای اول مسجد در زمانه کنونی باقی نمانده میباشد. مسجد ساوه که به طور کاملً از آجر و گل درست شده از صحن و گنبدی در جنوب، دو تراس، یک مناره، یک سری شبستان، محراب هـای متعـدد و کهن با خطـوط کوفی و دو محراب از عصر صفویه با خط ثلث در زمینی به حجم ۴۲۰۰ متر مربع درست شده میباشد. شبسـتان هـا و دهلیزهای زیبای آجـری آن از آثـار سـده ششـم و عصـر سلجوقیان بهحساب میآید. صورت پلان مسجد غیر متقارن میباشد.
تراس ورودی
سردر ورودی مسجد ساوه در چوبی و شیشه های رنگی اش میباشد که در قرن هفتم کهاین مسجد آنقدرها هم تاریخی نبـود، در ورودی و مجموعـه سـرد ، صحیح روبـه روی گنبدخانه قرار داشته و برای پا گذاشتن به صحن مسجد می بایست از یک طاق رفیع و ۲ منـاره در دو طرفش، می گذشتند. ۲ منـاره مسجد جـامع سـاوه، قـدیمی ترین جفت مناره در سردر مساجد خواهند بود.
تراس مسجد ساوه
مسجد جامع ساوه دارنده دو حیاط عظیم میباشد که در ضلع جنوبی رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد و غربی ایوان جایدارد. سازندگان این بخشها، نمای بیرونی آنها را با خشت و به طور کامل هنرمندانـه تزئین کرده اند. پیرامون تراس ها نیز شبستانها و حجره هایی درست شده که از آن ها تحت عنوان محل پرستش و استراحت استعمال میشد.
دهلیزهـا و راهروهـای بـزرگ، این شبستان ها را به یکدیگر متصل می نماید که هر راهرو با عرضی موازی با ۳ متر و ۵۰۰ سانتی متر و ارتفاع تقریبی ۲۰ متر تاسیس شده است. آجرهای چهارگوش نیـز کف راهروها را فرش کرده و آن را خوشگل و تماشایی ساخته میباشد. در سمت راست تراس بنا شده در ضلع غربی مسجد، روش پلـه اکوچک و باریک جایدارد که درواقع خط مش ورودی به پشت بام مسجد میباشد شبستان و راهروها نیز پوشیده از سقفی از گنبدی صورت میباشد که با به کار گیری از کاهگل ، سطح بیرونی آنها پوشیده گردیده است.
محراب
این مسجد دربرگیرنده ۶ محراب بوده میباشد. باطن محراب و ربرروی ستون اولیه نوشته ها آیه ۲۵۴ سوره مبارکه بقره (آیه الکرسی) به خط ثلث گچبری شـده کـه قسمتی از آن از در بین رفتـه میباشد.
در ستون آتی آیه ۲۳۸ سوره بقره به خط ثلث گچبری شدهاست. بالای کتیبه نام برده ودر هشت لوزی صورت واژه و کلمه (علی) هشت توشه به خط کوفی تکرار شدهاست در اصل گچ تحت عنوان عنصری صورت پذیر کاربرد وسیعی در بناهای تاریخی خصوصا تزیین مساجد داشته میباشد آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد به همین ادله مسجد جامع ساوه نیز از این ماده در سطح کلان ای در بخـش هـای گوناگون مشتمل بر گنبد منزل مهم وشبستان های جناح جنوبی و محراب استعمال شده و اثر ها بدیعی به وجود آمده میباشد.
مناره
در کناره شمال شرقی و خارج از مسجد ساوه ، منارهای رفیع و آجری مرتبط با عصر سلجوقی واقع گردیدهاست. بخش تحت این مناره بی آلایش و قسمتهای بالایی آن با نقوش آجری مزین گردیده و بر پایه ی شواهد و مستندات، به گذر زمان مجال قسمتی از آن تخریب یا این که ریزش نموده است و ارتفـاع فعلی آن ۱۴ متر و با قطر ۳،۵ متر است.
شیوه پله ای مارپیچ که به نقوش متنوع و پررنگ مزین گردیده، قابلیت و امکان دسترسی به نوک مناره را آماده میآورد. در بخش تحت منار جملـه «لا رسول سپس محمد» سه توشه به خط کوفی بنائی با خشت درج شده میباشد. درزیر لبه دو کتیبه ای وجود داشته که به خط ثلث در تاریخ ۵۰۴ هجری بوده میباشد.
صحن
تراس مستطیل مربع صورت و حوضی هشت ضلعی بلندمرتبه نیز در میانه صحن مسجد جامع ساوه جایدارد که دلنشین و دوست داشـتنی جلـوه مـی کنـد و چهـار باغچـه با درختانی بلند در آن عرضاندام می نمایند.
مسجد جامع ساوه در عصر های متفاوت بوسیله هنرمندان اهل ایران تزئین مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد و تجدید بنا گردیده، اثری از بنای اول مسجد در زمانه کنونی باقی نمانده میباشد. مسجد ساوه که به طور کاملً از آجر و گل درست شده از صحن و گنبدی در جنوب، دو تراس، یک مناره، یک سری شبستان، محراب هـای متعـدد و کهن با خطـوط کوفی و دو محراب از عصر صفویه با خط ثلث در زمینی به حجم ۴۲۰۰ متر مربع درست شده میباشد. شبسـتان هـا و دهلیزهای زیبای آجـری آن از آثـار سـده ششـم و عصـر سلجوقیان بهحساب میآید. صورت پلان مسجد غیر متقارن میباشد.
تراس ورودی
سردر ورودی مسجد ساوه در چوبی و شیشه های رنگی اش میباشد که در قرن هفتم کهاین مسجد آنقدرها هم تاریخی نبـود، در ورودی و مجموعـه سـرد ، صحیح روبـه روی گنبدخانه قرار داشته و برای پا گذاشتن به صحن مسجد می بایست از یک طاق رفیع و ۲ منـاره در دو طرفش، می گذشتند. ۲ منـاره مسجد جـامع سـاوه، قـدیمی ترین جفت مناره در سردر مساجد خواهند بود.
تراس مسجد ساوه
مسجد جامع ساوه دارنده دو حیاط عظیم میباشد که در ضلع جنوبی رزرو مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد و غربی ایوان جایدارد. سازندگان این بخشها، نمای بیرونی آنها را با خشت و به طور کامل هنرمندانـه تزئین کرده اند. پیرامون تراس ها نیز شبستانها و حجره هایی درست شده که از آن ها تحت عنوان محل پرستش و استراحت استعمال میشد.
دهلیزهـا و راهروهـای بـزرگ، این شبستان ها را به یکدیگر متصل می نماید که هر راهرو با عرضی موازی با ۳ متر و ۵۰۰ سانتی متر و ارتفاع تقریبی ۲۰ متر تاسیس شده است. آجرهای چهارگوش نیـز کف راهروها را فرش کرده و آن را خوشگل و تماشایی ساخته میباشد. در سمت راست تراس بنا شده در ضلع غربی مسجد، روش پلـه اکوچک و باریک جایدارد که درواقع خط مش ورودی به پشت بام مسجد میباشد شبستان و راهروها نیز پوشیده از سقفی از گنبدی صورت میباشد که با به کار گیری از کاهگل ، سطح بیرونی آنها پوشیده گردیده است.
محراب
این مسجد دربرگیرنده ۶ محراب بوده میباشد. باطن محراب و ربرروی ستون اولیه نوشته ها آیه ۲۵۴ سوره مبارکه بقره (آیه الکرسی) به خط ثلث گچبری شـده کـه قسمتی از آن از در بین رفتـه میباشد.
در ستون آتی آیه ۲۳۸ سوره بقره به خط ثلث گچبری شدهاست. بالای کتیبه نام برده ودر هشت لوزی صورت واژه و کلمه (علی) هشت توشه به خط کوفی تکرار شدهاست در اصل گچ تحت عنوان عنصری صورت پذیر کاربرد وسیعی در بناهای تاریخی خصوصا تزیین مساجد داشته میباشد آدرس مسجد امام حسن مجتبی فکوری مشهد به همین ادله مسجد جامع ساوه نیز از این ماده در سطح کلان ای در بخـش هـای گوناگون مشتمل بر گنبد منزل مهم وشبستان های جناح جنوبی و محراب استعمال شده و اثر ها بدیعی به وجود آمده میباشد.
مناره
در کناره شمال شرقی و خارج از مسجد ساوه ، منارهای رفیع و آجری مرتبط با عصر سلجوقی واقع گردیدهاست. بخش تحت این مناره بی آلایش و قسمتهای بالایی آن با نقوش آجری مزین گردیده و بر پایه ی شواهد و مستندات، به گذر زمان مجال قسمتی از آن تخریب یا این که ریزش نموده است و ارتفـاع فعلی آن ۱۴ متر و با قطر ۳،۵ متر است.
شیوه پله ای مارپیچ که به نقوش متنوع و پررنگ مزین گردیده، قابلیت و امکان دسترسی به نوک مناره را آماده میآورد. در بخش تحت منار جملـه «لا رسول سپس محمد» سه توشه به خط کوفی بنائی با خشت درج شده میباشد. درزیر لبه دو کتیبه ای وجود داشته که به خط ثلث در تاریخ ۵۰۴ هجری بوده میباشد.
صحن
تراس مستطیل مربع صورت و حوضی هشت ضلعی بلندمرتبه نیز در میانه صحن مسجد جامع ساوه جایدارد که دلنشین و دوست داشـتنی جلـوه مـی کنـد و چهـار باغچـه با درختانی بلند در آن عرضاندام می نمایند.
نقش انتخاب مسجد مناسب در برگزاری یک مراسم ترحیم آرام و منظم